Kim Cương

Diamond (Kim cương)

Diamond (kim cương) là biến thể tinh thể của nguyên tố carbon (C) — khác hoàn toàn với 3 đá Big 4 còn lại đều thuộc họ silicate hoặc oxide. Kim cương là chất tự nhiên cứng nhất (Mohs 10) và có chiết suất cao nhất trong các đá quý phổ biến (RI 2,42), tạo nên độ "lửa" và lấp lánh đặc trưng. Hình thành sâu 150 km dưới mặt đất 1-3 tỷ năm trước, kim cương được mang lên bề mặt qua các "ống kimberlite" hiếm hoi. Tên "diamond" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp adamas — "không thể chinh phục", chỉ độ cứng tuyệt đối. Trong văn hoá hiện đại, kim cương là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu — nhờ chiến dịch quảng cáo "A Diamond is Forever" của De Beers (1947).

Diamond - kim cương tự nhiên

Bảng thông tin nhanh:

Khoáng vật	Diamond (nguyên tố tự nhiên)
Công thức hóa học	C (carbon thuần, có thể chứa N, B trace)
Lớp khoáng vật	Native element
Hệ tinh thể	Lập phương (cubic/isometric)
Độ cứng Mohs	10 — cứng nhất tự nhiên
Tỷ trọng (SG)	3,52 (rất ổn định)
Chiết suất (RI)	2,42 — cực cao
Tán sắc (Dispersion)	0,044 — tạo "lửa" cầu vồng
Quang tính	Đẳng hướng (isotropic) — không đa sắc
Huỳnh quang UV-LW	~30% diamond có fluorescence — phổ biến nhất là blue
Vết vỡ	Cát khai theo {111} — có thể chip nếu va đập
Cát khai	Hoàn hảo theo 4 hướng
Dẫn nhiệt	Cao nhất tự nhiên — cơ sở "diamond tester"
Độ bền	Rất tốt — đeo hằng ngày OK, chỉ cần tránh va đập mạnh

Vị trí trong văn hoá

Đá tháng sinh	Tháng 4
Cung hoàng đạo	Bạch Dương (Aries), Sư Tử (Leo)
Kỷ niệm cưới	10 năm, 60 năm và 75 năm (kim cương)
Tên Sanskrit cổ	Vajra — sấm sét, biểu tượng quyền lực tuyệt đối
Phong thuỷ Việt Nam	Hợp mọi mệnh — biểu tượng quyền lực, tinh khiết, vĩnh cửu
Hiện đại	Biểu tượng nhẫn đính hôn — chiến dịch "A Diamond is Forever" 1947

Lịch sử và văn hoá

Kim cương được khám phá đầu tiên tại Ấn Độ khoảng 4.000 năm trước, ban đầu được dùng làm bùa hộ mệnh và công cụ khắc đá quý khác. Thế kỷ 13, các thợ kim hoàn châu Âu bắt đầu cắt mài kim cương — kiểu "point cut" và "table cut" sơ khai. Năm 1477, Maximilian I của Áo tặng nhẫn kim cương cho Mary của Burgundy — bắt đầu truyền thống nhẫn đính hôn kim cương ở giới quý tộc châu Âu.

Bước ngoặt thế kỷ 19: phát hiện mỏ kim cương tại Kimberley, South Africa (1867) làm sản lượng kim cương toàn cầu tăng vọt. Cecil Rhodes thành lập De Beers Consolidated Mines (1888) — kiểm soát ~90% nguồn cung kim cương thế giới đến cuối thế kỷ 20.

Năm 1919, Marcel Tolkowsky (Bỉ) tính toán tỷ lệ Tolkowsky cho round brilliant cut — cơ sở của "Excellent Cut" hiện nay. Năm 1947, De Beers ra mắt slogan "A Diamond is Forever" — định hình văn hoá nhẫn đính hôn kim cương toàn cầu trong 75 năm tiếp theo.

Vài viên kim cương huyền thoại:

Cullinan Diamond (3.106,75 ct rough, lớn nhất từng tìm thấy) — South Africa 1905, được cắt thành 9 viên lớn cho Vương miện Anh, viên Cullinan I (530,4 ct) hiện trên Quyền trượng Hoàng gia Anh
Hope Diamond (45,52 ct, blue diamond Type IIb) — Smithsonian, được đồn "lời nguyền"
Koh-i-Noor (105,6 ct) — Ấn Độ → Iran → Anh, hiện trong Vương miện Hoàng gia Anh
Pink Star (59,60 ct, Fancy Vivid Pink) — đấu giá Sotheby's 2017 với $71,2 triệu, kim cương đắt nhất từng được bán

Cấu trúc tinh thể — vì sao diamond cứng nhất?

Cấu trúc tinh thể Diamond vs Graphite — cùng nguyên tố Carbon — Cùng nguyên tố Carbon nhưng cấu trúc khác hẳn — diamond sp³ tetrahedral 3D vs graphite sp² lớp song song

Diamond thuộc hệ lập phương (cubic), nhóm không gian Fd-3m. Mỗi nguyên tử carbon tạo 4 liên kết cộng hoá trị với 4 carbon khác theo hình tứ diện (tetrahedral, góc 109,5°), tạo nên mạng 3D cực kỳ vững chắc. Liên kết C-C trong diamond rất ngắn (1,54 Å) và đồng nhất tất cả hướng — đây là lý do diamond có độ cứng tuyệt đối.

Tinh thể tự nhiên thường có dạng octahedron (8 mặt) hoặc dodecahedron (12 mặt), kích thước từ vài mm đến vài cm.

Vì sao diamond có "lửa" cầu vồng?

Diamond - Hình ảnh diamond tự nhiên

Hiện tượng "lửa" (fire) là tán sắc ánh sáng — diamond có chỉ số tán sắc 0,044, một trong những giá trị cao nhất trong các đá quý tự nhiên. Khi ánh sáng trắng đi vào diamond, các bước sóng khác nhau khúc xạ ở góc khác nhau, tách thành 7 màu cầu vồng. Cộng với chiết suất cao (RI 2,42), ánh sáng phản xạ tổng nội tại nhiều lần trong đá trước khi thoát ra → tăng độ "lửa" và lấp lánh.

3 hiệu ứng quang học chính:

Brilliance — độ lấp lánh trắng do ánh sáng phản chiếu
Fire — "lửa" cầu vồng do tán sắc
Scintillation — ánh chớp khi xoay đá do tổ hợp cả 2 trên

Phân loại diamond Type

Theo phân loại học thuật, diamond chia thành 4 loại dựa trên tạp chất nitrogen (N):

Type	Đặc điểm	Tỷ lệ tự nhiên
Type Ia	N tập trung thành cluster, ánh vàng nhẹ	~98% diamond tự nhiên
Type Ib	N đơn lẻ, vàng đậm hơn	~0,1%, hiếm
Type IIa	Không có N, hoàn toàn tinh khiết	~1-2%, đắt nhất
Type IIb	Có B (boron), thường blue	~0,1%, cực hiếm

Hope Diamond là Type IIb. Cullinan Diamond là Type IIa. Đa số diamond thông thường là Type Ia.

Hiện tượng huỳnh quang dưới UV

Fluorescence trong Diamond dưới UV-LW — Fluorescence trong diamond — ~30% diamond có hiện tượng này, phổ biến nhất là blue

Khoảng 30% kim cương phát huỳnh quang khi chiếu UV-LW (365 nm), phổ biến nhất là màu xanh lam. Nguyên nhân: tâm màu N3 (3 nguyên tử N quanh 1 vacancy) trong diamond Type Ia.

Fluorescence ảnh hưởng giá rất khác nhau:

Diamond H-J (near colorless): fluorescence blue có thể "che" ánh vàng → trông trắng hơn → CỘNG GIÁ ~5-10%
Diamond D-F (colorless): fluorescence Strong-Very Strong có thể làm đá hơi đục ngoài nắng → TRỪ GIÁ 5-15%

Lab-grown vs Mined Diamond

Đây là chủ đề nóng nhất trong ngành kim cương 10 năm qua. Lab-grown diamond — kim cương tạo trong phòng thí nghiệm — có cấu trúc carbon và tính chất quang/cơ học HOÀN TOÀN GIỐNG diamond tự nhiên. Hai phương pháp chính:

HPHT (High Pressure High Temperature) — mô phỏng điều kiện tự nhiên (1500°C, 5 GPa). Phát triển từ 1954
CVD (Chemical Vapor Deposition) — lắng đọng carbon từ khí methane (800°C). Phát triển 1980s, phổ biến nhất hiện nay

Mined Diamond vs Lab-grown Diamond — phân biệt và so sánh — Cùng cấu trúc Carbon — chỉ phân biệt được bằng thiết bị chuyên dụng tại lab uy tín

Khác biệt lớn nhất: giá. Lab-grown rẻ hơn ~60-80% so với mined cùng 4Cs. Một viên 1 ct mined ~$5.000 thì lab-grown ~$1.500.

Tranh luận hiện tại trong ngành: lab-grown có "giá trị" như mined không? Quan điểm thị trường:

Mined diamond: bảo tồn giá trị tốt hơn, có "câu chuyện" địa chất 1-3 tỷ năm, hiếm thực sự
Lab-grown diamond: thân thiện môi trường, không có rủi ro "blood diamond", giá thấp cho phép kích thước lớn hơn cùng ngân sách
Cả 2 đều "thật" về mặt khoa học — chỉ khác nguồn gốc

Đá nhái diamond

Đá nhái phổ biến:

Moissanite (silicon carbide, SiC) — đá nhái phổ biến nhất hiện nay. RI 2,65-2,69 (cao hơn diamond), tán sắc 0,104 (gấp 2,4 lần). "Lửa" quá mạnh — cầu vồng rõ rệt. Doubling rõ khi nhìn từ table
Cubic Zirconia (ZrO₂) — đá nhái rẻ. RI 2,15-2,18, SG 5,6-5,9 (nặng hơn diamond rõ rệt — cảm nhận tay)
White Sapphire — corundum không màu. RI 1,76-1,77, tán sắc 0,018 (rất thấp), Mohs 9. Cứng nhưng KHÔNG có "lửa"
Glass — RI ~1,5, có bong bóng khí, mềm (Mohs 5-6)
White Topaz, White Zircon, Goshenite — các loại đá trắng tự nhiên khác

Lưu ý quan trọng: Diamond tester (đo dẫn nhiệt) KHÔNG phân biệt được moissanite vì cả 2 đều dẫn nhiệt cao. Cần thêm Moissanite tester (đo dẫn điện) để xác định chắc chắn.

Bảo quản

Đeo hằng ngày OK — Mohs 10 chống xước tuyệt vời
Cẩn thận va đập mạnh — diamond có cát khai 4 hướng, có thể chip nếu đập đúng góc
Vệ sinh: nước ấm + xà phòng nhẹ + bàn chải lông mềm — diamond không bị ảnh hưởng bởi hoá chất
Máy siêu âm OK — diamond chịu được
Kiểm tra setting định kỳ — claws (móc) có thể bị mòn theo thời gian, nguy cơ rơi đá
Khi cất, đặt riêng trong túi mềm — diamond có thể làm xước các đá khác

Hướng dẫn mua (4Cs)

Đây là phần quan trọng nhất khi mua diamond. GIA (Gemological Institute of America) phát triển hệ thống "4Cs" trong thập niên 1940s, trở thành chuẩn vàng toàn cầu.

4Cs — hệ thống định giá Diamond của GIA — 4Cs — Cut, Color, Clarity, Carat — 4 yếu tố quyết định giá trị 1 viên diamond

1. Cut (Cắt mài) — quan trọng nhất

Cut quyết định 50% giá trị viên đá — quan trọng hơn cả 3 chữ C còn lại. Lý do: cut chuyển đổi rough thành "performance" — brilliance, fire, scintillation. Một diamond D-Flawless cut Poor có thể trông xỉn hơn G-VS2 cut Excellent.

Cấu trúc cut Round Brilliant Diamond — tỷ lệ Tolkowsky — Round Brilliant Cut với tỷ lệ Tolkowsky — table 56-58%, crown 14-16%, pavilion 42,5-43%

5 cấp Cut của GIA:

Excellent — tỷ lệ và polish hoàn hảo, light return tối đa
Very Good — gần như Excellent, mắt thường khó phân biệt
Good — chất lượng tốt nhưng có "leakage" nhẹ
Fair — ánh sáng "leak" rõ, đá xỉn
Poor — cut không hợp lý, không có brilliance

Hearts and Arrows pattern — biểu tượng cut Excellent — Hearts and Arrows pattern — chỉ xuất hiện ở diamond cut hoàn hảo, qua viewer chuyên dụng

Hearts and Arrows — đây là dấu hiệu cut hoàn hảo. Khi nhìn round brilliant qua viewer chuyên dụng:

Từ TRÊN (crown) → 8 mũi tên (arrows) đối xứng
Từ DƯỚI (pavilion) → 8 trái tim (hearts) đối xứng

Pattern này chỉ xuất hiện khi tất cả 57-58 mặt được cắt và polish chính xác. Diamond Hearts & Arrows thường có premium 5-10% so với Excellent thường.

Các kiểu cắt phổ biến:

Round Brilliant (75% thị trường) — cổ điển, tối đa brilliance
Princess — vuông, modern, nhiều brilliance
Cushion — vintage, bo tròn, "lửa" tốt
Emerald — step cut hình chữ nhật, tinh tế, ánh "hall of mirrors"
Oval — kéo dài, trông lớn hơn ct
Pear — giọt nước
Marquise — hình mắt
Asscher — vuông step cut, vintage
Heart — trái tim, lãng mạn
Radiant — vuông/chữ nhật brilliant

2. Color (Màu sắc)

GIA dùng thang D-Z cho diamond không màu hoặc gần không màu. Càng gần D càng đắt.

GIA Color Scale — D đến Z — GIA Color Scale — D (không màu) đến Z (vàng nhạt rõ)

Cấp	Mô tả	Premium
D-E-F	Colorless — không màu hoàn toàn	Cao nhất
G-H-I-J	Near colorless — sweet spot, mắt thường khó phân biệt với D-F	Trung bình-cao
K-M	Faint yellow — ánh vàng rõ	Thấp
N-Z	Very Light/Light Yellow — vàng nhạt rõ	Rất thấp

Mẹo tiết kiệm: Mua G-H thay vì D-E có thể tiết kiệm 30-50% mà mắt thường vẫn thấy "trắng". Khi setting trong vàng trắng/platinum, sự khác biệt giữa G và D gần như không nhìn thấy.

Fancy Color Diamond — diamond màu mạnh không thuộc thang D-Z, có thang riêng:

Faint → Very Light → Light → Fancy Light → Fancy → Fancy Intense → Fancy Vivid → Fancy Deep/Dark
Màu phổ biến: Yellow (Canary), Brown (Champagne, Cognac), Pink, Blue, Green, Orange, Purple, Red, Black
Pink và Blue diamond đắt nhất — Pink Star $71,2 triệu là kỷ lục đấu giá

3. Clarity (Độ trong)

GIA đánh giá clarity dưới microscope 10× chuẩn — quan sát số lượng, vị trí, kích thước inclusion.

Clarity Scale GIA — từ FL đến I3 — Clarity Scale GIA — FL (flawless) đến I3 (included nặng)

Cấp	Mô tả	Eye-clean?
FL/IF	Flawless / Internally Flawless — không inclusion 10×	Có
VVS1-VVS2	Very Very Slightly Included — rất khó thấy 10×	Có
VS1-VS2	Very Slightly Included — eye-clean, sweet spot	Có
SI1-SI2	Slightly Included — SI1 thường eye-clean, SI2 cần kiểm	Tuỳ vị trí
I1-I2-I3	Included — thấy rõ mắt thường	Không

Lời khuyên thực dụng:

VS1-VS2 — sweet spot cho 90% người mua. Eye-clean với giá hợp lý
SI1 — kiểm tra từng viên: vị trí inclusion ở rìa hoặc dưới pavilion thường eye-clean với giá tốt
SI2 — có thể thấy mắt thường nếu inclusion ở chính giữa table — kiểm kỹ
I1-I3 — tránh trừ khi muốn rough-look "salt and pepper" làm trang sức artisan
Loại inclusion quan trọng hơn cấp: feathers (vết nứt) đáng lo hơn pinpoints (chấm đen) vì có thể lan rộng do va đập

4. Carat (Trọng lượng)

1 carat = 0,2 gram = 200 mg. 1 carat chia thành 100 "điểm" (pt). Một viên 0,75 ct có thể gọi là "75 điểm".

Carat và kích thước vật lý của Round Brilliant Diamond — Carat và đường kính (mm) tương ứng cho round brilliant diamond

"Magic sizes" — các mốc carat có premium giá:

0,5 ct, 0,75 ct, 1,0 ct, 1,5 ct, 2,0 ct — giá nhảy 10-20% khi qua mỗi mốc
Mẹo tiết kiệm: Mua 0,95 ct thay 1,0 ct → tiết kiệm 15-20%, mắt thường gần như không phân biệt được
Cùng 1 ct nhưng cut deep (sâu) trông nhỏ hơn cut shallow (nông) — cut quyết định "face-up size"

Khoảng giá tham khảo

Giá mang tính minh hoạ cho diamond cấp G color VS1 clarity Excellent cut, cập nhật cuối 2024.

Trọng lượng	Giá mined (USD)	Giá lab-grown (USD)
0,3 ct	$500 – $1.000	$200 – $400
0,5 ct	$1.500 – $3.000	$500 – $1.000
0,75 ct	$3.000 – $6.000	$900 – $1.800
1,0 ct (mốc tâm lý)	$5.000 – $12.000	$1.500 – $3.500
1,5 ct	$10.000 – $25.000	$3.000 – $7.000
2,0 ct	$15.000 – $50.000	$4.500 – $12.000
3,0 ct	$30.000 – $150.000	$9.000 – $30.000
5,0+ ct top quality	$100.000 – $1M+	$25.000 – $100.000

Câu hỏi cần hỏi khi mua

Mined hay lab-grown? (yêu cầu khai báo rõ)
4Cs cụ thể? Có chứng thư GIA hoặc IGI không?
Kim Berley Process certificate? (cho mined diamond — chứng nhận không phải "blood diamond")
Có Hearts & Arrows không? (cho cut Excellent)
Fluorescence cấp độ nào?
Loại setting (vàng vàng/trắng/hồng, platinum)?
Chính sách upgrade/trade-in trong tương lai?
Bảo hành mất/hỏng/đổi setting?

Chứng thư nên có

Lab	Đặc điểm	Mức diamond phù hợp
GIA (Mỹ)	Chuẩn vàng toàn cầu — nghiêm khắc nhất	Mọi mức, đặc biệt $5.000+
IGI (Bỉ)	Phổ biến cho lab-grown — nhanh, giá rẻ hơn GIA	Lab-grown, mọi mức
AGS (Mỹ)	Cấp Cut nghiêm khắc nhất — "0" là Excellent	Mua focus vào cut
HRD (Bỉ)	Phổ biến châu Âu, hơi lỏng hơn GIA	Trung bình
EGL (USA, Israel)	Lỏng hơn GIA 1-2 grade — cẩn thận khi so sánh	Phổ thông
DOJI Lab, PNJ Lab, VGC, GIV (VN)	Lab Việt — cho diamond giá rẻ hoặc trung	Phổ thông trong nước

Quy tắc vàng: với diamond từ $3.000 trở lên, BẮT BUỘC có chứng thư GIA hoặc IGI. Không có chứng thư = không mua.

Diamond tại Việt Nam

Việt Nam không có mỏ kim cương

7 nguồn cung Diamond chính thế giới — Nguồn cung diamond toàn cầu — Việt Nam không có mỏ, toàn bộ nhập khẩu

Việt Nam không có mỏ kim cương được khai thác thương mại. Toàn bộ diamond trên thị trường VN đều nhập khẩu — đa số đã được cắt mài tại các trung tâm chuyên nghiệp:

Antwerp (Bỉ) — trung tâm cắt mài kim cương lâu đời nhất, ~50% diamond cao cấp thế giới đi qua đây
Surat (Ấn Độ) — trung tâm cắt mài lớn nhất hiện nay, ~90% diamond nhỏ-trung của thế giới
Tel Aviv (Israel) — chuyên diamond cao cấp và fancy color
New York (Mỹ) — diamond cao cấp cho thị trường Mỹ
Mumbai (Ấn Độ) — trung tâm trading lớn

Rough diamond được khai thác từ Russia (Yakutia), Botswana, Canada, Angola, South Africa, Australia (đã đóng Argyle 2020), DR Congo, Zimbabwe... sau đó được vận chuyển đến các trung tâm cắt mài trên rồi xuất sang Việt Nam.

Kim Berley Process — chứng nhận không "blood diamond"

Đây là chương trình chứng nhận quốc tế (từ 2003) đảm bảo rough diamond không tài trợ cho xung đột vũ trang ở các vùng chiến tranh châu Phi. Mọi rough diamond hợp pháp phải có Kim Berley Process Certificate (KPC).

Khi mua diamond tại VN, bạn nên hỏi:

Diamond có nguồn gốc qua Kim Berley Process không?
Có chứng từ nguồn (rough origin) không?
Đặc biệt với diamond từ Zimbabwe, DR Congo, Angola — kiểm tra cẩn thận
Diamond từ Canada, Botswana, Russia (trước 2022) — thường an toàn về đạo đức

Lưu ý 2022+: do xung đột Ukraine, kim cương Russia bị cấm vận tại nhiều nước phương Tây. Hỏi rõ nguồn gốc rough nếu mua diamond cao cấp.

Lịch sử diamond tại Việt Nam

Diamond thô - Hình ảnh diamond thô tự nhiên chưa qua gia công

Thời phong kiến: Diamond hiếm hoi xuất hiện trong các bảo vật triều Nguyễn, được nhập từ Trung Quốc và Ấn Độ. Trong văn hoá Việt cổ, "kim cương" thường gọi là "ngọc kim cương" và được cho là biểu tượng quyền lực hoàng gia.

Thời Pháp thuộc: Người Pháp mang diamond châu Âu vào Đông Dương cho giới quý tộc và viên chức cao cấp. Một số bảo vật còn lưu trong Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

Thời mở cửa (từ 1986): Diamond nhập khẩu thương mại bắt đầu xuất hiện chính thức. Đến 2000s, các nhà sản xuất trang sức lớn (DOJI, PNJ, Bảo Tín Minh Châu, SJC) bắt đầu nhập diamond rough hoặc cắt mài cho thị trường cao cấp Việt.

Hiện tại: Diamond là đá quý cao cấp được tiêu thụ mạnh nhất tại VN, đặc biệt cho nhẫn cưới và đính hôn. Thị trường diamond VN ước tính ~$500 triệu/năm (2023), tăng trưởng 10-15%/năm.

Kiểm tra chứng thư GIA

Đây là bước CỰC KỲ QUAN TRỌNG khi mua diamond từ $3.000 trở lên:

Vào website chính thức: gia.edu/report-check
Nhập số GIA Report (in trên cert hoặc khắc trên girdle của diamond)
Kiểm tra thông tin trên cert thật khớp với GIA database
Kiểm tra hình ảnh và sơ đồ inclusion (plot) khớp với viên thực tế
Yêu cầu shop scan QR code trên cert (nếu có) để kiểm tra realtime

Lab kiểm định diamond tại Việt Nam

Lab	Vị trí	Đặc điểm
DOJI Lab	Hà Nội, TP.HCM	Lab thương mại lớn nhất VN — đầy đủ 4Cs grading
PNJ Lab	TP.HCM	Lab tập đoàn PNJ — phổ biến cho diamond bán tại PNJ
VGC	Hà Nội	Vietnam Gem Centre
GIV / VINAGEMS	Hà Nội	Kế thừa từ Vinagemco, lâu năm
LIULAB	TP.HCM	Lab giáo dục với nghiên cứu chuyên sâu
GemLab

Lưu ý quan trọng: Cert lab Việt phù hợp cho diamond phổ thông. Với diamond cao cấp ($5.000+), bắt buộc có cert GIA hoặc IGI quốc tế.

Khoảng giá diamond tại Việt Nam (2024)

Diamond mined 0,3 ct cert lab Việt: ~10-25 triệu VND
Diamond mined 0,5 ct G-VS1 cert GIA: ~50-80 triệu VND
Diamond mined 1 ct G-VS1 cert GIA: ~150-300 triệu VND
Diamond mined 2 ct G-VS1 cert GIA: ~500 triệu - 1,5 tỷ VND
Diamond lab-grown 1 ct cert IGI: ~40-80 triệu VND (rẻ hơn 60-70% so với mined)
Trang sức diamond cao cấp (DOJI, PNJ, Cartier): từ 100 triệu đến nhiều tỷ VND

Lưu ý: giá tại VN thường cao hơn 10-30% so với giá quốc tế cùng grade do thuế nhập khẩu (5% với rough, 0% với cut diamond từ một số nước), VAT 10%, và markup retail.

Lời khuyên cho người mua diamond tại VN

Quy tắc số 1: Diamond từ $3.000 ($75 triệu VND) trở lên — bắt buộc cert GIA hoặc IGI
Quy tắc số 2: Kiểm tra số GIA Report online trước khi thanh toán
Quy tắc số 3: Quyết định mined hay lab-grown trước — đừng để dealer "đẩy" sang lựa chọn họ muốn bán
Quy tắc số 4: Cut là quan trọng nhất — đừng tiết kiệm Cut để mua color/clarity cao hơn
Quy tắc số 5: Sweet spot cho hầu hết người mua: G color + VS1-VS2 clarity + Excellent cut + 0,9-1,0 ct
Quy tắc số 6: So sánh giá với 2-3 dealer — diamond cùng cert GIA nên có giá tương đương
Quy tắc số 7: Yêu cầu xem dưới ánh sáng tự nhiên + ánh sáng đèn — cảnh báo nếu shop chỉ cho xem dưới spotlight
Quy tắc số 8: Lab-grown rẻ hơn nhiều nhưng giảm giá nhanh trên thị trường second-hand — không phù hợp đầu tư